چرا ظرفیت درایو خریداری شده از ظرفیت تبلیغ‌ شده کمتر است؟

مقدمه

یکی از مهمترین موضوعات مطرح در حوزه کامپیوتینگ (پردازش محور) ظرفیت حافظه‌های موقت و دائمی است. این ظرفیت‌ها معمولا با واحدهای کیلوبایت، مگابایت، گیگابایت، ترابایت و ... سنجیده می‌شوند. گاهی نحوه محاسبه این واحدها کاربر نهایی را دچار سردرگمی می‌کند؛ برای مثال، کاربری، یک حافظه 1 ترابایتی خریداری کرده ولی سیستم عامل ظرفیت این حافظه را کمتر از 1 ترابایت نشان می‌دهد. در این راهنما دلیل این تفاوت ذکر خواهد شد.

دسیمال و باینری

مبنای تمامی پردازش‌هایی که توسط کالاهای حوزه کامپیوتینگ انجام می‌شود اعداد باینری هستند که تنها از ارقام 0 و 1 تشکیل شده‌اند. کاربران نهایی در طول زندگی با اعداد دسیمال (مبنای 10) سروکار داشته‌اند و به همین علت، اعداد باینری برای آنها گیج‌کننده است. شرکت‌های تولید‌کننده کالاهای حوزه کامپیوتینگ تمایل دارند ظرفیت حافظه‌های تولیدی خود را بر مبنای دسیمال اعلام کنند تا این اعداد بزرگتر به نظر برسند در صورتی که سیستم عامل‌های مختلف، این اعداد را معمولا بر مبنای باینری اعلام می‌کنند تا دقت بالاتری داشته باشند.

دسیمال

در سیستم دسیمال، از مضرب‌های 10 برای ظرفیت اعلامی استفاده می‌شود.

• 1 کیلوبایت = 1000 بایت
• 1 مگابایت = 1000 کیلوبایت = 1 میلیون بایت
• 1 گیگابایت = 1000 مگابایت = 1 میلیون کیلوبایت = 1 میلیارد بایت
• 1 ترابایت = 1000 گیگابایت = 1 میلیون مگابایت = 1 میلیارد کیلوبایت = 1 تریلیون بایت

باینری

نامگذاری قراردادی برای ظرفیت‌های باینری، کیبی‌بایت (KiB به جای KB)، مبی‌بایت (MiB به جای MB)، گیبی‌بایت (GiB به جای GB) و تبی‌بایت (TiB به جای TB) می‌باشد. در سیستم باینری از مضرب‌های 2 برای ظرفیت اعلامی استفاده می‌شود.

• 1 کیبی‌بایت = 1024 بایت (2 به توان 10)
• 1 مبی‌بایت = 1024 کیبی‌بایت = 1024 به توان 2 بایت
• 1 گیبی‌بایت = 1024 مبی‌بایت = 1024 به توان 2 کیبی‌بایت = 1024 به توان 3 بایت
• 1 تبی‌بایت = 1024 گیبی‌بایت = 1024 به توان 2 مبی‌بایت = 1024 به توان 3 کیبی‌بایت = 1024 به توان 4 بایت

محاسبه

یک راه‌حل ساده برای تبدیل بین این دو مضرب، استفاده از عدد 1.07374 است. برای تبدیل مضرب 10 به 2 (دسیمال به باینری) کافی است عدد دسیمال را بر 1.07374 تقسیم کنید و برای تبدیل مضرب 2 به 10 (باینری به دسیمال) می‌توانید عدد مورد نظر را در 1.07374 ضرب کنید. به عنوان مثال اگر حافظه‌ای خریداری کردید که ظرفیت تجاری اعلام شده آن 1 ترابایت یعنی 1000 گیگابایت بود با تقسیم بر عدد 1.07374 به 931 می‌رسیم؛ در واقع، ظرفیت واقعی این حافظه در سیستم عامل، 931 گیبی‌بایت نمایش داده می‌شود.